Sağlık & Güvenlik

Airfryer Akrilamid ve Kanser Riski Oluşturur mu?

Kısa cevap: Duruma göre

Akrilamid nişastalı gıdalar 120°C üzerinde kızardığında oluşur ve airfryer da dahil tüm kuru pişirme yöntemlerinde ortaya çıkar. Ancak araştırmalar airfryer'ın derin yağda kızartmaya göre belirgin daha az akrilamid oluşturduğunu gösteriyor. Riski azaltmanın yolu koyu kahverengi değil altın sarısı pişirmektir.

Airfryer Akrilamid ve Kanser Riski Oluşturur mu?

Akrilamid nedir, nasıl oluşur?

Akrilamid, nişastalı gıdalardaki asparajin amino asidi ile şekerlerin yüksek sıcaklıkta tepkimeye girmesiyle oluşan bir bileşiktir. Aynı tepkime (Maillard) yiyeceğe altın rengini ve kızarmış tadını veren tepkimedir.

120°C üzerinde ve suyun uzaklaştığı kuru ortamda oluşur; haşlama ve buharda pişirmede oluşmaz. Patates, ekmek, kraker ve kahve en çok akrilamid içeren gıda gruplarıdır.

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) akrilamidi gıda kaynaklı bir sağlık endişesi olarak değerlendiriyor; hayvan çalışmalarında kanserojen etki gösterilmiş, insanlardaki etkisi ise kesinleşmiş değil.

Airfryer derin yağa göre nasıl?

Airfryer daha az yağ ve genelde daha kısa süre kullandığı için, aynı gıdada derin yağda kızartmaya kıyasla belirgin daha düşük akrilamid oluşumu bildirilmiştir.

Buna karşılık haşlama, buğulama ve fırında düşük sıcaklıkta pişirmeye göre daha fazladır. Yani airfryer bu açıdan derin yağdan iyi, haşlamadan kötüdür.

Karşılaştırmayı doğru yapmak gerekir: airfryer'ı kızartmanın alternatifi olarak kullanıyorsanız akrilamid açısından kazançlısınız.

Riski azaltmanın 5 yolu

1) Altın sarısı hedefleyin, koyu kahverengi değil. Renk koyulaştıkça akrilamid katlanarak artar.

2) Patatesi doğradıktan sonra 20-30 dakika suda bekletin; bu hem yüzeydeki şekerleri hem asparajini azaltır ve akrilamid oluşumunu düşürür.

3) Patatesi buzdolabında saklamayın. Soğukta nişasta şekere dönüşür ve pişerken daha fazla akrilamid oluşur; serin ve karanlık bir yerde, 8°C üzerinde saklayın.

4) Aşırı pişirmeyin; gereğinden uzun süre hem kurutur hem akrilamidi artırır.

5) Beslenmeyi çeşitlendirin; her öğünü kızartma üzerine kurmayın.

Perspektif

Akrilamid airfryer'a özgü bir sorun değildir; ekmek kabuğunda, kahvede ve fırında kızarmış her nişastalı gıdada bulunur.

Airfryer'ın sağlık açısından asıl kazancı yağ miktarındaki azalmadır: derin yağda kızartmaya göre çok daha düşük yağ ve kalori. Akrilamid tarafında ise en etkili müdahale pişirme rengini kontrol etmektir.

Sık Sorulan Sorular

Airfryer derin yağdan daha mı sağlıklı?

Yağ ve kalori açısından belirgin daha sağlıklıdır; aynı yemek çok daha az yağla pişer. Akrilamid açısından da derin yağdan daha az oluşum bildirilmiştir, ancak haşlama ve buğulamaya göre daha fazladır.

Akrilamid nasıl azaltılır?

Koyu kahverengi değil altın sarısı pişirin, patatesi doğradıktan sonra 20-30 dakika suda bekletin, patatesi buzdolabında saklamayın ve aşırı pişirmekten kaçının.